هشدار درباره چیپس و پفک؛ «سیب سلامت» مجوز پرخوری نیست!
دکتر شهرام صبوری راد، مشاور اجرایی و مدیر نظارت بر فرآورده های خوراکی، اشامیدنی و آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان در گفتوگو با روابط عمومی این معاونت درباره مصرف چیپس و پفک، مفهوم «سیب سلامت» و تفاوت محصولات دارای مجوز با نمونههای فلهای هشدار داد و تأکید کرد: داشتن مجوز به معنای توصیه به مصرف نامحدود یک محصول نیست.
دکتر صبوری راد با اشاره به این نکته که در سالهای اخیر، چیپس و پفک به یکی از پای ثابتهای سبد تنقلات بسیاری از خانوادهها تبدیل شدهاند و این محصولات از یک سو مجوز تولید و نشان «سیب سلامت» دریافت میکنند و از سوی دیگر همواره درباره مصرف آنها هشدارهایی مطرح میشود و با توجه به سوالات متعدد مردم در این خصوص که آیا وجود «سیب سلامت» به معنای سالم بودن چیپس و پفک است، تشریح کرد: هیچ ماده غذایی را نمیتوان صرفاً «خوب» یا «بد» دانست و آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، میزان و دفعات مصرف است.
وی افزود: چیپس و پفک معمولاً کالری بالا، نمک نسبتاً زیاد و چربی قابل توجهی دارند و از نظر ارزش تغذیهای در مقایسه با وعدههای اصلی غذایی، جایگاه پایینتری دارند. بنابراین مصرف مداوم و حجم بالای این محصولات میتواند در طولانیمدت خطر اضافهوزن، چاقی، فشار خون بالا و برخی بیماریهای متابولیک را افزایش دهد. با این حال، به گفته وی، مصرف گهگاهی و متعادل این محصولات در افراد سالم، معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند.
مدیر نظارت و ارزیابی فرآورده های خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو در پاسخ به این سوال که اگر چیپس و پفک میتوانند در صورت مصرف زیاد برای سلامت مضر باشند، پس چرا برای آنها پروانه ساخت و نشان سیب سلامت صادر میشود، تصریح کرد: سیب سلامت به معنای مفید بودن محصول نیست و پروانه ساخت و نشان سیب سلامت به این معناست که محصول در کارخانه دارای مجوز تولید شده، مواد اولیه آن مورد تأیید قرار گرفته و فرآیند تولید تحت نظارت انجام شده است.
وی افزود: محصولات دارای مجوز از نظر آلودگیهای میکروبی و شیمیایی، فلزات سنگین، میزان افزودنیها، نمک و روغن و همچنین ضوابط مربوط به برچسبگذاری، تاریخ تولید، تاریخ انقضا و شرایط نگهداری مورد کنترل قرار میگیرند. و معاونت غذا و دارو ایمنی و انطباق محصول با ضوابط را بررسی میکند، نه اینکه مصرف نامحدود آن را توصیه کند.
دکتر صبوری راد بیان کرد: همانطور که محصولاتی مانند روغن خوراکی، شکر یا نوشابه میتوانند مجوز تولید داشته باشند، اما مصرف آنها باید با رعایت اعتدال باشد، درباره چیپس و پفک نیز داشتن مجوز به معنای مصرف بدون محدودیت نیست.
مدیر و نظارت و ارزیابی فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی درباره تفاوت محصولات دارای پروانه ساخت با چیپس و پفک فلهای موجود در برخی فروشگاهها و عطاریها نیز گفت : تفاوت میان این دو گروه فقط در نوع بستهبندی نیست، بلکه بخش مهمی از تفاوت به کنترل مواد اولیه، فرآیند تولید، روغن، افزودنیها، شرایط نگهداری و امکان ردیابی محصول مربوط میشود.
وی افزود: در کارخانههای دارای مجوز، کیفیت مواد اولیهای مانند سیبزمینی، ذرت، روغن و ادویهها کنترل میشود و این مواد از نظر برخی آلودگیها، سموم قارچی، باقیمانده سموم کشاورزی و فلزات سنگین مورد بررسی قرار میگیرند؛ در حالی که در محصولات فلهای معمولاً اطلاعات قابل اتکایی درباره منشأ و نحوه کنترل مواد اولیه در اختیار مصرفکننده نیست.
دکتر صبوری راد کیفیت روغن را یکی از مهمترین تفاوتها عنوان کرد و گفت: در کارخانههای دارای مجوز، تعداد دفعات استفاده از روغن، شاخصهای اکسیداسیون و استاندارد بودن روغن مورد کنترل قرار میگیرد ولی در تولیدات بدون مجوز ممکن است روغن چندین بار مورد استفاده قرار گرفته یا اکسید شده باشد و در اثر حرارت بالا، ترکیبات نامطلوبی ایجاد شود که از نظر سلامت نگرانکننده است.
وی با اشاره به این نکته که بستهبندی؛ فقط برای شیک بودن محصول نیست و بستهبندی استاندارد نقش مهمی در حفظ کیفیت محصول دارد اظهار کرد: بستهبندی مناسب میتواند از ورود رطوبت، گردوغبار، حشرات و آلودگیهای احتمالی جلوگیری کرده و میزان اکسید شدن روغن را کاهش دهد؛ در حالی که محصولات فلهای ممکن است ساعتها یا حتی روزها در معرض هوا، نور، گردوغبار و تماس افراد مختلف قرار داشته باشند.
دکتر صبوری راد یکی دیگر از مزیتهای محصولات دارای مجوز را قابلیت ردیابی دانست و گفت: در صورت مشاهده مشکل در یک محصول کارخانهای، از طریق شماره پروانه ساخت، شماره بچ تولید و نام کارخانه میتوان محصول را ردیابی و حتی در صورت لزوم از بازار جمعآوری کرد ولی در مورد محصولات بدون نام و نشان، چنین امکان ردیابی تقریباً وجود ندارد.
مدیر نظارت و. ارزیابی فرآورده های خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی در جمعبندی سخنان خود گفت: اگر مصرفکننده بین یک محصول دارای پروانه ساخت و نشان سیب سلامت و یک محصول فلهای بدون نام و نشان قرار گیرد، محصول دارای مجوز انتخاب ایمنتری است. البته حتی محصولات استاندارد نیز باید در حد اعتدال مصرف شوند و بخش عمده رژیم غذایی افراد بهتر است از میوهها، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات، حبوبات و منابع پروتئینی سالم تشکیل شود.
دکتر صبوری راد در پایان خاطرنشان کرد: چیپس و پفک میتوانند در سبد غذایی، بهعنوان تنقلات و بهصورت گهگاهی و در مقدار بسیار بسیار محدود مصرف شوند؛ اما نباید جایگزین مواد غذایی اصلی و مغذی شوند.
