تغذیه با شیر مادر، ضامن سلامت نوزاد

به گزارش روابط عمومی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، و به مناسبت فرارسیدن هفته تغذیه با شیر مادر، دکتر حمیدرضا حافظی، سرپرست معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، در گفتگو با روابط عمومی نکاتی را در خصوص اهمیت ترویج تغذیه نوزاد با شیر مادر بیان کرد.

سرپرست معاونت غذا و دارو در این خصوص عنوان نمود: شیر مادر بهترین تغذیه برای کودکان شیرخوار محسوب می‌شود؛ این جمله نه تنها یک باور علمی، بلکه یک اصل پذیرفته‌شده در طب کودکان و سلامت عمومی است. شیر مادر با دارا بودن ترکیب کامل و متعادلی از مواد مغذی، آنزیم‌ها، آنتی‌بادی‌ها و فاکتورهای ایمنی، نقشی بی‌بدیل در رشد و سلامت جسمی و روانی نوزاد ایفا می‌کند

دکتر حافظی، با تاکید بر اهمیت شروع زودهنگام شیردهی ظرف یک ساعت پس از تولد گفت: شروع سریع شیردهی از همان ساعات اولیه زندگی، نوزاد را در برابر انواع عفونت‌ها محافظت می‌کند و نقش بسیار مهمی در کاهش مرگ و میر نوزادان دارد. شیر مادر نه تنها یک منبع حیاتی انرژی و مواد مغذی برای نوزادان زیر ۲۴ ماه محسوب می گردد، بلکه یک سوم انرژی مورد نیاز کودک در سنین 12تا 24 ماهگی را نیز تامین می نماید  و در دوره بیماری و سوء تغذیه نیز به بهبود وضعیت سلامت کودکان کمک شایانی می‌کند.

وی افزود: تغذیه با شیر مادر باعث رشد و نمو مطلوب نوزاد، کاهش عفونت‌های دستگاه گوارش، ادراری و تنفسی، و حتی کاهش خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت و سرطان‌های دوران کودکی می‌شود. همچنین شیردهی به کاهش خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد و بروز بیماری‌های آلرژیک مانند آسم و اگزما کمک می‌کند و خطر ابتلا به عفونت گوش میانی را تا سن 5تا 7سالگی  کاهش می دهد. به طور مجموع می توان گفت تغذیه با شیر مادر علاوه بر کاهش  احتمال نیاز به مراجعه به پزشک در ۲ سال اول زندگی، خطر ابتلا به اضافه وزن در سنین کودکی و نوجوانی نیز کاهش می دهد.

سرپرست معاونت غذا و دارو در خصوص تاثیرات مثبت شیردهی بر سلامت مادران بیان کرد: شیردهی منظم می‌تواند خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سینه را کاهش دهد و به فاصله‌گذاری طبیعی بین بارداری‌ها کمک کند. علاوه بر این، شیردهی به مادران کمک می‌کند تا سریع‌تر به وزن قبل از بارداری بازگردند و از اضافه وزن جلوگیری کنند
وی در خصوص ارتباط تغذیه با شیر مادر و شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه گفت: ترویج تغذیه با شیر مادر، علاوه بر منافع پزشکی، بهبود شاخص‌های هوشی و تحصیلی کودکان، کاهش هزینه‌های درمانی و بهبود شرایط اقتصادی خانواده‌ها و جامعه را به همراه دارد. بنابراین، حمایت همه‌جانبه از مادران شیرده باید در اولویت سیاست‌های بهداشتی قرار گیرد.

دکتر حافظی در انتها با تاکید بر اولویت شیردهی با شیر مادر و ارجحیت آن نسبت به شیر خشک ، تصریح نمود:  در برخی شرایط خاص پزشکی، نوزادان نمی‌توانند از شیر مادر استفاده کنند یا نیازمند رژیم غذایی ویژه‌ای هستند که در این موارد، شیر خشک‌های متابولیک و رژیمی به عنوان جایگزین‌های تخصصی و درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند، که از این میان می توان به نقص های متابولیم مادرزادی اشاره نمود. در این نوع بیماری ها نوزادان با اختلالات ژنتیکی متولد می‌شوند و توانایی تجزیه یا متابولیسم مواد خاصی مانند فنیل‌آلانین (در فنیل‌کتونوری)، گالاتوز، یا چربی‌های خاص را ندارند. در این موارد، شیر مادر به‌تنهایی می‌تواند منجر به تجمع مواد سمی در بدن شود و در نتیجه استفاده از شیر خشک‌های متابولیک مخصوص، که فاقد ترکیبات خاص هستند، برای پیشگیری از عوارض عصبی و سایر آسیب‌های دائمی ضروری است. از دیگر موارد بیماری که کودک نیاز به شیر خشک دارد می توان به بیماری های حساسیت به پروتئین شیر گاوی، سو تغذیه، مشکلات گوارشی و  غیره اشاره نمود که هر مورد با توجه به شرایط نوزاد بیمار، شیر خشک خاصی توسط دکتر متخصص اطفال تجویز می گردد.

وی در انتها ضمن اشاره به فعالیت های معاونت غذا و دارو در خصوص تامین به موقع شیر خشک های رژیمی و متابولیک در استان و ارائه گزارش های مداوم نواقص و کسری های شیرخشک به مراجع مربوطه افزود: با توجه به مطالب گفته شده تنها در موارد خاصی نوزاد نیاز به استفاده از شیر خشک را دارد و در نوزادانی که عموما از شیر خشک های رگولار استفاده می کنند، امکان استفاده از شیر مادر وجود دارد. لذا بهترین گزینه برای نوزادانی که مشکلات بیولوژکی ندارند، شیرمادر می باشد ولی متاسفانه به کرات دیده می شود که نوزادان به بهانه های واهی از این نعمت گرانبها محروم می شود. از سوی دیگر بعد از 12 ماهگی نوزاد نیاز به غذاهای کمکی داد و عملا شیر خشک نمی تواند نیازهای جسمی و تغذیه ای کودک را برطرف کند بنابراین به تمامی عزیزانی که کودک شیرخوار دارند توصیه می شود در تا حد امکان از شیر مادر برای تغذیه نوزاد استفاده نموده و بعد از 12 ماهگی نیز غذا را خوراک اصلی نوزاد قرار داده و از شیر خشک و یا شیر مادر در کنار غذا اصلی و به عنوان مکمل استفاده نمایند.